Mind's Universe

Review sách cũng là một vấn đề nhạy cảm đối với người đọc, vì quan điểm này rất mang tính “quan điểm”.

Theo hiểu biết hạn hẹp của tôi, hiện tại đang có hai kiểu review chính.
Kiểu 1 là tóm tắt sơ sơ nội dung cuốn sách, từ đấy rút ra điều bản thân thấy hay/ấn tượng/dễ nhớ và nêu cảm nhận.
Kiểu 2 là nhận xét một chút về hình thức sách, hợp hay không hợp gu và nêu nhận xét ngắn trong 1, 2 câu.

Kiểu 1 là kiểu truyền thống. Trước đây lúc mới tập tành viết review tôi cũng viết theo kiểu 1. Tuy nhiên, sự bất cập của kiểu 1 là cần nhiều nội dung từ sách để rút ra cảm nhận và kết luận, như vậy là chúng ta đang “spoil” phần cốt lõi của một cuốn sách. Thêm nữa, việc viết theo kiểu 1 làm tôi thấy mình có xu hướng dùng từ ngữ “mỹ miều” – điều mà không đúng lắm với tính cách của tôi. Các ông có thể tự mình “phán xét” hai cách viết dưới đây:

Trên đây đều là review tôi viết về “Một chỗ trong đời” của Annie Ernaux. Cách 1 được viết cách đây khoảng 4 năm, cách 2 được viết vào đầu năm nay. (Xin được cười vào sự học đòi và sáo rỗng của bản thân ngày trẻ, văn vở ** ) Dù sao thì, nếu là 1 người đọc review, tôi sẽ thấy như người viết cách 1 đang cố gắng kể cho mình nội dung cuốn sách. Còn cách 2 là đang đơn thuần truyền tải cảm xúc và điểm nhìn cá nhân.

Khi viết review số 2, tôi đã mất 1 buổi tối để đọc lại cuốn sách. Nhờ đó mà tôi nhận thấy được điều gì đã tạo nên sự khác biệt trong 2 cách viết này, đó là: Cách review sẽ tương tự như cách chúng ta đọc sách. Bằng việc tập trung hơn vào cảm xúc của bản thân khi đọc, tôi nhìn cuốn sách được sâu hơn (thể hiện qua cách 2). Còn cách 1 lại giống như biết nhưng không hiểu.

Cá nhân tôi không thích cách review bằng tóm tắt nội dung sách, vì đơn giản là nó làm mất đi sự bất ngờ trong tình tiết hoặc thông điệp tác giả muốn truyền tải.

Tôi nhận ra rằng việc ghi chú lại, hoặc đánh dấu những câu/đoạn gây ấn tượng với bản thân tạo ra những hiệu ứng tích cực hơn khi đọc (ngay cả khi đọc lại lần 2, lần 3, lần n). Tuy nhiên, nếu để review sách mà không nói đến nội dung tất nhiên sẽ rất khó cho người viết review. Thế nên tôi đã mất nhiều thời gian hơn để nghĩ về cách viết review tốt nhất có thể.

Nếu tôi là người đọc qua đường, tôi sẽ ấn tượng nhất với điều gì của một cuốn sách? Giống như một đoạn điệp khúc, hay cao trào, hay một câu nhạc bắt tai, một cuốn sách chỉ có nhiều nhất là 5 giây để gây ấn tượng với người đọc bằng cái nhìn đầu tiên. Vậy có nghĩa là, tôi phải đưa ra được câu hoặc đoạn “cao trào” của cuốn sách đó cho người đọc review thấy. Nói một cách dễ hiểu, tôi phải chỉ ra được tư tưởng của tác giả, nhưng đồng thời tương đồng với câu chuyện của nhiều người. Và cách dễ nhất để làm điều này chính là viết trích dẫn sách.

Cái gì không thể miêu tả theo cách của mình, hãy để tự cuốn sách làm điều đó.

Các ông có thể cho rằng đây là chuyện ai cũng biết, thế nhưng tôi mất 4 năm đọc sách khi đã đủ nhận thức để tìm ra cách thức này. Vậy nên, khi đã đủ tự tin với quan điểm đó, tôi bắt đầu mở acc review @sachcualht và kết quả nhận lại may mắn tốt đẹp ngoài sức mong đợi. Và đó cũng là động lực lớn nhất để tôi tiếp tục điều mình đang làm.

*

Với kiểu review 2 (nêu cảm nhận ngắn), giống như những câu nhận xét trên bìa gấp hoặc bìa sau các ông thường thấy, tôi từng thử sức với kiểu này ở series [review siêu ngắn] khi tổng kết những cuốn đã đọc được trong năm.

Phải công nhân 1 điều rằng kiểu review này không dễ. Rất khó để đưa ra 1, 2 câu cảm nhận có thể tóm gọn tư tưởng một cuốn sách, chưa kể nó cũng đòi hỏi một chút bắt mắt bắt tai.

Kinh nghiệm của tôi với kiểu review này là: Nếu bạn may mắn tìm được 1 câu nói của chính tác giả về những tác phẩm của mình, hãy vin vào đó để review ngắn. Thứ 2 là, hãy tin vào cảm nhận đầu tiên của bản thân khi vừa kết thúc cuốn sách.

Hẳn là sẽ có nhiều người đang làm tốt hơn tôi trong mảng này, và tôi thật sự mong nhận được những quan điểm khác nhau từ các ông. Cảm ơn các ông đã đọc và mong được các ông tiếp tục chiếu cố cách review vô cùng cá nhân của tôi.